دوقلوی دیجیتال سازمان (DTO) چیست؟ معرفی همزاد دیجیتال در کسب و کار

زمان مطالعه: 8 دقیقه

دوقلوی دیجیتال سازمان، یک مدل دیجیتال پویا از کل سازمان یا بخش‌های کلیدی آن است  که فرایندها، منابع، عملکرد و محیط واقعی سازمان را به‌صورت لحظه‌ای بازتاب می‌دهد. این شبیه ‌سازی دیجیتال با استفاده از داده‌های زنده از منابع مختلف مانند سامانه‌های ERP، اینترنت اشیاء و پایگاه‌ داده‌های سازمانی شکل می‌گیرد و امکان پایش، تحلیل، پیش‌بینی و بهینه‌ سازی عملیات سازمانی را فراهم می‌کند.

با به‌کارگیری دوقلوی دیجیتال، مدیران می‌توانند سناریوهای مختلف را پیش از اجرای واقعی آزمایش کنند، پیامد تصمیمات را بسنجند و از بروز خطاهای پرهزینه جلوگیری کنند. به طور کلی، دوقلوی دیجیتال به سازمان‌ها کمک می‌کند تا عقلانیت داده ‌محور را جایگزین تصمیم‌گیری شهودی کنند.

دوقلوی دیجیتال سازمان چیست؟

دوقلوی دیجیتال یا همزاد دیجیتال یک سازمان (Digital Twin of an Organization) یا DTO، نوعی نمایش مجازی از یک دارایی فیزیکی یا فرایند است که شامل داده‌های جمع‌آوری شده از منابع متعدد، لایه‌ای از بینش‌های رفتاری برگرفته از داده‌ها و تجسم‌هاست. البته یک تجسم 3 بعدی ساده یا شبیه سازی مستقل، دوقلوی دیجیتال محسوب نمی‌شود، چرا که باید از مواردی مانند هوش مصنوعی، شبیه سازی‌های what if و تجسم‌های اضافی برای ایجاد یک دوقلوی دیجیتال بهتر و موثرتر استفاده کنید.

به عنوان مثال، دوقلوی دیجیتال یک سازمان (DTO) می‌تواند اطلاعات کاملی از مشتریان را به همراه تمام جزئیاتی که واحدهای تجاری و سیستم‌های یک سازمان در مورد آنها جمع‌آوری می‌کند، ارائه دهد. مثلا رفتار خرید آنلاین، رفتار خرید فروشگاهی، اطلاعات جمعیتی، روش‌های پرداخت و تعامل با مشتریان به چه صورت است. همچنین می‌تواند دیدگاه‌هایی در مورد داده‌ها مانند میانگین مدت تماس با بخش خدمات مشتریان را ایجاد کند.

مواردی که هوش مصنوعی از دوقلوی دیجیتال استفاده می‌کند، می‌تواند شامل مدل‌های تمایل به انحراف مشتریان یا سبدی از محصولاتی باشد که احتمالا مشتریان در آینده خریداری می‌کنند.

از سوی دیگر، ممکن است DTO عملیات دارایی یا فرایندهای دنیای واقعی را تکرار کند و اطلاعاتی در مورد متوسط زمان از کار افتادن تجهیزات یا میانگین زمان تکمیل مونتاژ محصول تولید کند. استفاده از هوش مصنوعی که عملیات پشتیبانی را بر عهده دارد می‌تواند شامل تعمیر و نگهداری پیش بینی شده به همراه اتوماسیون و بهینه سازی فرایندها باشد.

دوقلوی دیجیتال، زمان را برای ارزش گذاری و بازاریابی بسیاری از برنامه‌ها و موارد استفاده تسریع می‌کند، چرا که تیم‌های توسعه مجبور نیستند هر بار که یک برنامه را می‌سازند، برای ویرایش و بازسازی داده‌های خام وقت بگذارند.

می‌توانیم بگوئیم دوقلوی دیجیتال سازمان یا DTO، زمان لازم برای استقرار قابلیت‌های جدید مبتنی بر هوش مصنوعی و هزینه‌های سرمایه‌گذاری و عملیاتی را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد. علاوه بر این، می‌تواند  بهره‌‌وری کسب و کارتان را بهبود ببخشد.

دوقلوی دیجیتال سازمان یا DTO، شامل داده‌هایی در ارتباط با موارد زیر است:

• عملکردهای قبلی
• اهداف تجاری
• مدل‌های کسب و کار
• فرایندهای کسب و کار
• شاخص‌های کلیدی عملکرد (KPI) در سطوح هدف
• تجزیه و تحلیل دقیق فرایند موقعیتی در سطح تراکنش

مدل‌های DTO برای بهینه سازی عملکرد به مواردی همچون به روز رسانی‌های مداوم در مورد عملکرد سازمان، استفاده از منابع، کیفیت محصولات و برآورده کردن نیازهای مشتریان نیاز دارند.

مزایای همزاد دیجیتال در مدیریت فرایندهای کسب و کار

• یک دوقلوی دیجیتال سازمان یا DTO، با ارائه یک مدل مجازی از کسب و کار، به رهبران سازمان امکان می‌دهد تا در صورت نیاز، تحلیل و تغییر فرایندهای تجاری را انجام دهند.

• DTO ها می‌توانند نمود مجازی داینامیک یک سازمان را در زمینه عملیاتی فعال کنند.
• در DTO، نمود دیجیتالی کارکنان، فرایندها، داده‌ها و دارایی‌ها کمک می‌کنند تا:

• هماهنگی در میان کارکنان سازمان افزایش پیدا کند.
• ناکارآمدی‌ها، نقص‌ها و نقطه ضعف‌ها شناسایی شوند.
• بستر مناسب برای آموزش کارکنان در مورد روش‌های جدید عملیات کاری فراهم شود.

• در DTO، تحلیل‌های پیش بینی کمک می‌کنند تا بتوانید:

• نتایج تغییرات را در فرایندها، محصولات و خدمات مشاهده کنید.
• خطرات و هزینه‌های استفاده از فناوری‌های جدید را شناسایی و بررسی کنید.

چرا به دوقلوی دیجیتال نیاز دارید؟

دوقلوی دیجیتال یک سازمان (DTO)، مفهوم دوقلوی دیجیتال را به عنوان نوعی نمایش مجازی از یک محصول یا فرایند گسترش می‌دهد. یک دوقلوی دیجیتال، ساختارهای سازمان را منعکس می‌کند، بخش‌های مختلف را به هم متصل می‌کند و در نهایت، یک نمای کلی مجازی کامل از کسب و کار ارائه می‌دهد. می‌توانیم بگوئیم DTO یک نقشه دیجیتال است که علاوه بر توصیف سازمان، افراد، داده‌ها و فرایندها را نیز به هم متصل می‌کند.

ارتباط دوقلوی دیجیتال سازمان و فرایند کاوی

دوقلوی دیجیتال سازمان یا همزاد دیجیتال، با تمایل به ایجاد قابلیت‌های شبیه سازی بیشتر، می‌خواهد دیدی سراسری در سازمان ایجاد کند. در حالی که فرایند کاوی با استفاده از مجموعه داده‌های مختلف به کسب و کارها کمک می‌کند فرایندهای فعلی را بهتر درک کنند.

حمایت IBM

کاربران با استفاده از فرایند کاوی IBM می‌توانند وظیفه کاوی و فرایند کاوی را ادغام کرده و یک دوقلوی دیجیتال از سازمان ایجاد کنند.

کسب و کارها می‌توانند فرایندها را با گرفتن گزارش‌های رویداد و داده‌های تعامل کاربران از سیستم‌های فناوری اطلاعات تجزیه و تحلیل کرده و دوقلوی دیجیتال فرایندهای خود را تولید کنند.

کسب و کارها می‌توانند فرایندهای فرضی را برای مشاهده رفتار با تغییرات داده شده، شبیه سازی کنند. سپس نتایج مورد انتظار (ROI) را محاسبه یا آنها را با فرایندهای موجود مقایسه کنند.

فرایند کاوی در مقابل وظیفه کاوی

فرایند کاوی از داده‌های رویداد شروع می‌شود. به این معنی که ورودی برای فرایند کاوی، یک گزارش رویداد است. گزارش رویداد، یک فرایند را از یک زاویه خاص مشاهده می‌کند. در گزارش‌ها هر رویداد به موارد زیر اشاره می‌کند:

• یک نمونه فرایند خاص

• یک فعالیت

• یک مهر زمانی

البته ممکن است ویژگی‌های رویداد اضافی با اشاره به منابع، افراد، هزینه‌ها و… وجود داشته باشد، اما این موارد کاملا اختیاری هستند.

فرایند کاوی این داده‌ها را به یک گزارش رویداد تبدیل می‌کند. سپس به ایجاد تجسم‌هایی از فرایند end-to-end همراه با تحلیل‌های مورد نیاز می‌پردازد. بنابراین، فرایند کاوی از داده‌های رویداد برای پاسخ دادن به سوالات مرتبط با فرایند استفاده می‌کند.

• خوب است بدانید end-to-end، فرایندی را توصیف می‌کند که یک سیستم یا سرویس را از ابتدا تا انتها پیش می‌برد و بدون نیاز به دریافت چیزی از شخص ثالث، یک راه حل عملکردی کامل ارائه می‌دهد.

می‌توانید نرم افزار فرایند کاوی را در موارد زیر مورد استفاده قرار دهید:

• کشف فرایند برای فعال کردن اتوماسیون فرایند

• کشف فرآیند برای فعال کردن اتوماسیون تصمیم گیری

• شبیه سازی فرایند

• بهینه سازی فرایند

• اعتبار سنجی انطباق

• استخراج سازمانی

اما دوقلوی دیجیتال یا DTO، از مدل فرایند یک کپی دیجیتال با وضوح بالا ارائه می‌دهد که از جدیدترین داده‌های تجاری استفاده می‌کند تا به کسب و کارها نشان دهد که سازمان در یک لحظه مشخص (real-time) چگونه کار می‌کند. همچنین این امکان را فراهم می‌کند تا تغییرات متعدد در مدل مجازی، قبل از پیاده سازی در فرایندهای واقعی، بررسی و آزمایش شوند. علاوه بر این، برای یافتن بهترین ابتکارات تغییر فرایند که مربوط به بازار است و ارزش افزوده را تضمین می‌کند، راهی سریع و بدون ریسک به کسب و کارها پیشنهاد می‌کند.

دوقلوی دیجیتال سازمان چگونه از فرایند استخراج اهرمی (leverage process mining) استفاده می‌کند؟

همزاد دیجیتال یا DTO، با داده‌های فرایند ساخته می‌شوند، بنابراین بر فرایند کاوی و تکنیک‌های استخراج وظایف تاکید می‌کنند.

وظیفه کاوی (Task Mining)

وظیفه کاوی، فرایندی برای جمع‌آوری داده‌هاست که از گردش کار مرحله به مرحله کاربران با استفاده از شناسایی سیستم‌هایی که با آنها در تعامل هستند استفاده می‌کند. Task Mining برای ایجاد خودکار گزارش رویداد وظایف درون یک فعالیت فرایندی، از یک الگوریتم استفاده می‌کند تا بتواند فرایند پایان کار  (end-to-end) را استخراج کند.

استخراج قانون تجارت

قانون تجارت، قوانین کسب و کار را از تعامل در داده‌های کسب و کار برای تعیین مسیر یک فرایند و همچنین ارائه پیش بینی در مورد فرایندهای بعدی، استخراج می‌کند. این دیدگاه به کاربران امکان می‌دهد تا برای شبیه سازی و آزمایش اثربخشی، سناریوهای دقیقی ایجاد کنند.

شبیه سازی

کاربران با استفاده از فعالیت‌های استخراج شده و قوانین تجاری می‌توانند سناریوهای فرایندی را در یک محیط مجازی ایجاد کنند تا حاشیه موفقیت یا شکست را مورد آزمایش قرار دهند. بنابراین، شبیه سازی فرایند امکان شناسایی بدون ریسک توانایی‌های کسب و کار را برای حرکت رو به جلو با تغییر فرایندها فراهم می‌کند.

ارتباط هوش مصنوعی و دوقلوی دیجیتال

هوش مصنوعی (AI) و دوقلوی دیجیتال (DTO)، به روش متقابل به عملکرد یکدیگر کمک می‌کنند. استفاده از هوش مصنوعی در دوقلوی دیجیتال، با مزایا و چالش‌های زیر همراه است.

مدل DTO، نمایش مجازی از یک فرایند است که می‌تواند از تکرارها و سناریوهای متعدد عبور کند. داده‌های شبیه سازی شده تولید شده به وسیله DTO می‌تواند برای آموزش یک مدل هوش مصنوعی مورد استفاده قرار گیرد و امکانات زیر را فراهم کند:

• ایجاد سناریوهای آزمایشی مجازی برای آزمایش راه‌حل‌های آینده و بهینه سازی نتایج

• کشف الگو در داده‌های گردش کار

• پیش بینی خروجی مواردی که ممکن است در یک محیط آزمایشی عادی، کمی عجیب باشند.

در تجارت امروز، اغلب مدل‌های هوش مصنوعی مبتنی بر یادگیری ماشینی نظارت شده هستند. یعنی جایی که مدل، از نمونه‌های برچسب گذاری شده یاد می‌گیرد. به عنوان مثال، الگوریتم‌ها یاد می‌گیرند که یک گردش کاری خاص، محصولات یا خدماتی که قبلا «مثبت» نامیده شده بودند را به دست می‌آورد. سپس الگوهایی را در داده‌ها تشخیص می‌دهند که «نتایج مثبت» مشابهی به همراه دارد و سایر نتایج را به عنوان «نتایج غیر مثبت» برچسب گذاری می‌کند.

زمانی که کاربر می‌خواهد نتیجه شرایط بدون برچسب را پیش بینی کند، لازم است یادگیری ماشینی بدون نظارت را پیاده سازی کند. چرا که یادگیری ماشینی بدون نظارت، نتایج را به عنوان یک خوشه یا گروه، با کشف ساختارها یا الگوهای زیربنایی در داده‌های بدون برچسب، پیش بینی می‌کند.

برخی از چالش‌های پیاده سازی یادگیری ماشینی بدون نظارت عبارت است از:

• پیچیدگی محاسباتی به دلیل حجم بالای داده‌های آموزشی

• زمان طولانی برای تمرینات

• خطر بالای نتایج نادرست

• مداخلات انسانی برای اعتبار سنجی متغیرهای خروجی

• عدم شفافیت در مورد مبنایی که داده‌ها بر اساس آن خوشه بندی شده‌اند.

ایجاد دوقلوی دیجیتال برای کدام کسب و کارها مفیدتر است؟

همه انواع کسب و کارهایی که نیاز به تجزیه و تحلیل و نظارت بر فرایندها دارند، به خصوص آن دسته از کسب و کارهایی که از رویکردهای شبیه سازی برای بهبود محصولات، خدمات و فرایندها استفاده می‌کنند، می‌توانند از DTO بهره‌ ببرند.

تفاوت شبیه سازی و همزاد دیجیتال

جدول زیر به تفاوت‌های دوقلوی دیجیتال و شبیه سازی می‌پردازد:

	دوقلوی دیجیتال	شبیه سازی
تعریف پایه	یک بازتاب مجازی پویا از یک دارایی، فرایند یا سیستم فیزیکی منحصر به فرد و واقعی	یک مدل ریاضی یا کامپیوتری برای تقلید رفتار یک سیستم در شرایط خاص
زمان اجرا	همیشه متصل و آنلاین به نمونه فیزیکی خود	اجرا به صورت آفلاین یا مبتنی بر داده‌های تاریخی
داده‌ها	دریافت داده‌های زنده و لحظه‌ای (Real-time) از سنسورهای نمونه فیزیکی	استفاده از داده‌های تاریخی، فرضی یا استاتیک
هدف اصلی	پایش لحظه‌ای، نگهداری پیش‌بینانه و بهینه‌سازی عملکرد نمونه فیزیکی.	تحلیل سناریوهای مختلف و درک رفتار سیستم تحت شرایط فرضی
محدوده تمرکز	یک دارایی، سیستم یا کل سازمان	تمرکز بر یک فرایند یا عملکرد خاص
تعامل با دنیای واقعی	تعامل دو طرفه (داده‌ها از حالت فیزیکی به حالت دیجیتال می‌روند و فرمان‌های بهینه‌سازی از حالت دیجیتال به فیزیکی باز می‌گردند)	تعامل یک‌طرفه (مدل به داده)

سوالات متداول

دوقلوی دیجیتال به زبان ساده چیست؟

دوقلوی دیجیتال یا همزاد دیجیتال، یک مدل مجازی از یک جسم فیزیکی است. این مدل چرخه عمر جسم را در بر می‌گیرد و از داده‌های بلادرنگ ارسال شده از حسگرهای روی جسم برای شبیه ‌سازی رفتار و نظارت بر عملیات استفاده می‌کند.

انواع دوقلوی دیجیتال چیست؟

4 نوع اصلی دوقلوی دیجیتال عبارت است از:

• دوقلوهای جزء
• دوقلوهای دارایی
• دوقلوهای سیستم یا واحد
• دوقلوهای فرایند

دوقلوی دیجیتال یک سازمان چیست؟

دوقلوی دیجیتال یک سازمان (DTO) یک نمایش مجازی از نحوه عملکرد یک شرکت است. این دوقلو با جمع‌آوری داده‌های بلادرنگ از عملیات ایجاد می‌شود.

دوقلوی دیجیتال چگونه کار می‌کند؟

فناوری دوقلوی دیجیتال، از الگوریتم‌های یادگیری ماشین برای پردازش مقادیر زیادی از داده‌های حسگر و شناسایی الگوهای داده استفاده می‌کند. هوش مصنوعی و یادگیری ماشین (AI/ML) بینش‌های داده‌ای در مورد بهینه ‌سازی عملکرد، نگهداری، خروجی‌ها و کارایی ارائه می‌دهند.

تفاوت بین هوش مصنوعی و دوقلوی دیجیتال چیست؟

دوقلوی دیجیتال یک ماکت مجازی از یک شیء یا فرایند واقعی است. این ماکت در طول چرخه عمر شیء قرار دارد و از داده‌های لحظه‌ای به ‌دست‌ آمده از حسگرهای روی شیء استفاده می‌کند. هوش مصنوعی با تجزیه و تحلیل این داده‌های بلادرنگ برای تشخیص الگوها، پیش‌بینی‌ها و پیشنهاد بهبودها، دوقلوی دیجیتال را قدرتمند می‌کند.

سه عنصر دوقلوی دیجیتال چیست؟

• شیء یا فرایند فیزیکی و محیط فیزیکی آن
• نمایش دیجیتالی شیء یا فرایند
• کانال ارتباطی بین نمایش‌های فیزیکی و مجازی

سخن پایانی

دوقلوی دیجیتال سازمان، نسخه‌ای دیجیتال و پویا از ساختارها، فرایندها، منابع و عملکرد واقعی سازمان است که با بهره‌گیری از داده‌های لحظه‌ای و تحلیل‌های پیشرفته، تصویر دقیق و واضحی از وضعیت و رفتار واقعی سازمان ارائه می‌دهد. این فناوری، یک سیستم زنده و هوشمند است که مدام از محیط واقعی یاد می‌گیرد و واکنش نشان می‌دهد.

به خاطر داشته باشید که دوقلوی دیجیتال هر سازمان کاملا منحصر به فرد است و ایجاد و حفظ آن، به ایجاد تغییرات اساسی در کسب و کار نیاز دارد. اگر می‌خواهید با DTO به اهداف کسب و کارتان برسید باید به طور دقیق از نحوه عملکرد سازمان مطلع باشید، تا بتوانید تحولات را در سطح سازمان گسترش دهید و راه را برای موفقیت هموار کنید.