Let’s travel together.

کاربرد واقعیت مجازی در آموزش مجازی چیست؟

زمان مطالعه: 6 دقیقه

واقعیت مجازی (Virtual Reality یا به اختصار VR) نوعی تلاش برای حذف مرزهای موجود بین فضای واقعی و فضای مجازی است. اما واقعیت مجازی چیست و کاربرد واقعیت مجازی در آموزش چیست؟
کارشناسان بر این باورند که واقعیت مجازی یک نوآوری تحول‌آفرین یا Disruptive innovation به شمار می‌رود. به این معنا که این فناوری توانسته یک بازار جدید و یا یک شبکه ارزش نوینی پدید آورد و نقطه عطفی در صنعت مربوط به خودش تلقی گردد.
از جمله نوآوری‌های تحول‌آفرین در گذشته می‌توان به مواردی همچون اختراع تلسکوپ اشاره کرد، ولی پیش‌بینی چند و چون این نوع ابتکارات در آینده قدری دشوار است. با این حال صاحب نظران بر سه حوزه مهم در این خصوص انگشت می‌گذارند: واقعیت مجازی، هوش مصنوعی و هوش افزوده.
هر یک از این سه مقوله، از پتانسیل بالایی برای رشد و جهش برخوردار است.

واقعیت مجازی می‌تواند بسیار نقش‌آفرین باشد

واقعیت مجازی و هوش مصنوعی در یادگیری مجازی

واقعیت مجازی ترکیبی است از گرافیک‌های رایانه‌ای، ویدئوها، تصاویر و صداهای واقعی. امروزه واقعیت مجازی از طریق هدست‌های خاص، در دسترس ما قرار گرفته است.
کاربرد واقعیت مجازی در آموزش جنبه‌های مختلفی دارد. به عنوان مثال، یک محیط آموزش پزشکی را در نظر بگیرید که در آن بیمار، اتاق عمل، پزشکان و حتی خون موجود در صحنه همه مجازی هستند ولی تجربه یادگیری «واقعی» است.
گمان نکنید که چنین چیزی در آینده اتفاق می‌افتد، بلکه هم اکنون ما شاهد این رویداد شگفت‌انگیز در عرصه آموزش پزشکی هستیم.

اپلیکیشن‌های واقعیت مجازی در آموزش

اپلیکیشن‌های واقعیت مجازی می‌توانند به شکل موثری در پرورش نیروهای حرفه‌ای مورداستفاده قرار گیرند. ترکیب آن با قابلیت‌های آموزش مجازی، دیدگاه منحصربه فردی در پیشرفت روش‌های کاری افراد و آموزش نحوه استفاده از کامپیوترهای شخصی‌شان ایجاد می‌کند. اپلیکیشن‌های واقعیت مجازیِ آموزش الکترونیک در بیزنس می‌تواند به دپارتمان‌های آموزشی در شبیه‌سازی سناریوها یا موقعیت‌هایی که در شرایط واقعی زندگی قابل شبیه‌سازی نیست، کمک کند.

این اپلیکیشن‌ها در صنایعی چون صنایع دریایی متفاوت هستند: عملیات لنگر انداختن، تنظیمات ماشین‌آلات، آتش‌سوزی در آشپزخانه، انفجار در اتاق مهندسی، همگی نمونه‌هایی هستند از تاثیر کاربرد واقعیت مجازی در آموزش پرسنل، از طریق شبیه‌سازی موقعیت‌های استرس‌زا یا حتی تهدیدآمیز.

هزینه‌ها و تجهیزات واقعیت مجازی

آیا این امکان وجود دارد که واقعیت مجازی را در کل صنعت گسترش داد؟ هزینه منابع و تجهیزات موردنیاز آن را در نظر بگیرید. تجهیزات واقعیت مجازی بسیار پیشرفته شده و در عین حال با طیف وسیعی از دیوایس‌ها و لوازم جانبی مانند موبایل و سیستم‌های دسکتاپ، انطباق‌پذیر است.

کاربرد واقعیت مجازی در آموزش کارآموزان

ترکیب واقعیت مجازی با منابع آموزش مجازی به خصوص در صنایعی با نیازهای آموزشی خاص که مستلزم آشناسازی با موقعیت‌هایی هستند که می‌تواند خطرناک، گران یا حتی غیرقابل شبیه‌سازی با دنیای واقعی باشند، بسیار مفید است. مطالعات نشان داده است این نوع از آموزش زمان کمتری نیاز دارد و کارآمدتر است. مهمتر اینکه، تجربه یک رویداد شبیه‌سازی شده از یک اشتباه، کارآموزان را قادر به واکنش و بدست آوردن دانش عملی می‌سازد.

هوش مصنوعی از آن چه که تصور می‌کنید، به شما نزدیک‌تر است

هوش مصنوعی و یادگیری مجازی و واقعیت مجازیهوش مصنوعی یا هوش ماشینی (Artificial Intelligence) یا به اختصار AI مقوله جالبی است.
روزی روزگاری ما تنها در فیلم‌ها و داستان‌های علمی – تخیلی می‌توانستیم ردی از هوش مصنوعی بیابیم، ولی امروزه به لطف فناوری‌های مدرن و پیشرفت‌های صورت گرفته، AI با سرعت در حال ورود به زندگی روزمره انسان‌هاست. اکنون شما می‌توانید در یک خانه هوشمند زندگی کنید، با دستیار مجازی خود صحبت کنید، به یخچال‌تان دستور بدهید و غیره.
اکنون آرام آرام AI وارد حوزه آموزش و یادگیری نیز شده است. در سال 2016 یک استاد دانشگاه در آمریکا، نوعی برنامه هوش مصنوعی برای پیشبرد امور آموزشی خود ابداع کرد که می‌توانست به پرسش‌های افراد پاسخ دهد، تکالیف‌شان را به آنها یادآوری کند و مقالات و نوشته‌های‌شان را امتیاز بدهد.
دانش‌آموزان از طریق ایمیل با این دستیار آموزشی ارتباط برقرار می‌نمودند و سوالات خود را از او می‌پرسیدند، ولی هرگز تصور نمی‌کردند که این فقط یک برنامه رایانه‌ای است و نه یک انسان واقعی!

به 5 روش هوش مصنوعی به آموزش مجازی شکل می‌دهد:

پرسش در زمان واقعی

یکی از چالش‌هایی که افراد در آموزش مجازی با آن روبرو می‌شوند، از بین بردن شکی است که آنها در خصوص آموزش مجازی دارند. این فقط “ترس از بی‌استعداد نشان دادن” است یا ترس از اینکه مربی در دسترس نیست. یا اینکه افراد نمی‌خواهند در حین آموزش حواسشان پرت شود. اما مهم است که فراگیران سوالات فوری و سریع بپرسند، زیرا در غیر این صورت فرآیند یادگیری حتی پیچیده‌تر می‌شود.

با ادغام هوش مصنوعی در دوره‌های آموزش مجازی، می‌توان از لزوم ارتباط مستقیم با مربی یا جستجو در اینترنت در زمان سردرگمی کاست. تنها کاری  که باید کرد، سوال از موتور هوش مصنوعی و دریافت پاسخ مناسب است. محققان معتقدند هوش مصنوعی می‌تواند کوهی از دیتا را در صورت آموزش مناسب، یاد دهد.

پردازش زبان طبیعی

پردازش زبان طبیعی یک زیرمجموعه از هوش مصنوعی است که بر توانمندسازی کامپیوترها جهت ادراک و پردازش زبان انسان تمرکز دارد. در اصل، صحبت کردن با موتورهای هوش مصنوعی مانند صحبت کردن با انسان است، با همان زبانی که حرف می‌زنیم. هوش مصنوعی امکان صحبت کردن با دستگاه به زبان مادری را فراهم می‌کند.

بهبود دسترسی

هوش مصنوعی برای بهبود تجربه زندگی افراد معلول و کم‌توان نیز به کار می‌رود. برای مثال، مایکروسافت یک اپلیکیشن هوش مصنوعی برای نابینایان تولید کرده است که می‌تواند جهان را برای نابینایان تعریف و توصیف کند. می‌تواند متن بخواند، محصولات را معرفی کند، منظره‌ها را توصیف کند، پول‌ها را توصیف کند و کسی که جلو شما ایستاده و حتی احساسات صورت آن شخص را تشریح می‌کند.

هوش مصنوعی در آموزش کارمندانی با معلولیت نیز نقش مهمی ایفا می‌کند:

هوش مصنوعی می‌تواند برای تبدیل زبان گفتاری به زیرنویس و متن استفاده شود، بنابراین به کم‌شنوایان کمک می‌کند موضوع را بهتر درک کنند.

اپلیکیشن‌هایی مانند اپلیکیشن کمک به نابینایان در دوره‌های آموزش مجازی استفاده می‌شود که به فراگیران در ارائه توضیح از محیط کاری و همکارانشان کمک می‌کند. این منجر به افزایش همکاری و تسهیل یادگیری اجتماعی می‌شود.

هوش مصنوعی می‌تواند به عنوان دستیار مجازی عمل کند که به فرامین صوتی افرادی که با مشکل حرکتی مواجه هستند، پاسخ می‌دهد. این به آنها کمک می‌کند که به دوره‌های آموزش مجازی ملحق شوند و بهره‌وری آنها در محیط کار بهتر شود. هر چه این دستیار بیشتر یاد می‌گیرد، راه‌های دسترسی آن به پشتیبانی عملکرد و آموزش مجازی، بیشتر می‌شود.

فراهم کردن محتوای تازه

هوش مصنوعی در ایجاد یا تولید محتوای تازه نیز امتحان پس داده است. از جمله نوشتن عنوان و موزیک یک فیلم کوتاه علمی تخیلی.

هوش مصنوعی برای تولید واکنش‌هایی با استفاده از منابع آموزشی آنلاین مورداستفاده قرار می‌گیرد. در آینده نزدیک، هوش مصنوعی می‌تواند در تولید محتوای کل دوره آموزش مجازی مورد استفاده قرار گیرد، و بدین صورت بار زیادی از روی دوش طراحان آموزشی بردارد.

شخصی‌سازی یادگیری

ارائه یک محتوا به همه فراگیران، یک رویکرد رایج در آموزش شرکتی است. تولید محتوا و رفع نیاز فراگیران برای مربی بسیار خسته‌کننده است. اما این رویکرد عمومی برای همه افراد مناسب نیست، زیرا هر کس سبک و سرعت یادگیری خاص خود را دارد.

هوش مصنوعی می‌تواند برای پیگیری عملکردهای پیشین افراد و استفاده از این داده‌ها برای تغییر مواد آموزشی کنونی، مورد استفاده قرار گیرد، بنابراین یک تجربه یادگیری شخصی فراهم می‌کند. هوش مصنوعی در دوره‌های آموزش مجازی می‌تواند روند پیشرفت فراگیران را پیگیری کند که به شناسایی مواردی که فراگیر در آنها فاقد مهارت است، کمک می‌کند، بنابراین آموزش را متناسب با آن تغییر می‌دهد.

اگر هوش مصنوعی به روش درستی استفاده شود، می‌تواند تغییرات شگفت‌انگیزی در چشم‌انداز آموزش مجازی ایجاد کند، اما برای آنکه بتواند کل صنعت آموزش مجازی را به دست بگیرد، کمی زمان می‌برد. این شروع ماجراست، در آینده روش‌های خلاقانه‌تری برای غنی‌تر کردن آموزش به کار خواهد رفت.

هوش افزوده پوست‌اندازی می‌کند 

هوش افزوده و واقعیت مجازی در آموزش مجازی

با وجودی که چشم‌انداز آموزش کارکنان با استفاده از یک ربات هوشمند قدری دور از ذهن به نظر می رسد ولی آمار از چیز دیگری حکایت دارد.
اصولاً کمتر در مورد هوش افزوده یا Augmented intelligence که در واقع یک AI دیگر است، سخن گفته می‌شود ولی این هم به نوبه خود مهم است.
در هوش افزوده شما برای دسترسی به حافظه و استفاده از رایانه‌تان، به ماوس و صفحه کلید نیاز نخواهید داشت، بلکه شما فقط فکر می‌کنید و رایانه به شما پاسخ می‌دهد!
امروزه رابط‌های هوش افزوده در حال تکمیل‌تر و مدرن‌تر شدن هستند و ما به زودی نقش‌‎آفرینی این رابط‌ها را در حوزه آموزش الکترونیکی نیز شاهد خواهیم بود.

هوش افزوده می‌تواند به مربیان و متخصصان آموزش و توسعه در تحلیل و فهم داده‌های آموزشی کمک کند. این مدل در صنعت سلامت نیز استفاده می‌شود. از این طریق پزشکان به حجم زیادی از اطلاعات بیماران و تصاویر پزشکی دسترسی پیدا می‌کنند.

در آموزش عالی نیز از این مدل استفاده می‌شود، استفاده از سیستم هشدار برای دانش‌آموزانی که در کلاس‌های آنلاین یا ترکیبی ثبت نام کرده‌اند. این سیستم اغلب رفتار دانش‌آموزان را در کلاس و بیرون از آن جهت شناسایی دانش‌آموزانی که ممکن است شکست خورده یا ترک نحصیل کنند، کنترل می‌کند. وقتی دانش‌آموزان پرچالش شناسایی می‌شوند، برنامه‌ای به اساتید یا مربیان دیگر داده می‌شود که این دانش‌آموز به مداخله فردی نیاز دارد.

سخن آخر

وقتی درباره آموزش مجازی فکر می‌کنیم، کلاس‌های آنلاین به ذهن می‌آید، اما این ابزارها نیز مانند محتوای دوره تنها بخشی از یادگیری آنلاین هستند. هوش افزوده هم همین است، یک ابزار یادگیری که می‌تواند به عنوان بخشی از دوره استفاده شود تا به عملکرد خوب دانش‌آموز در برنامه آموزشی در مقایسه با بسیاری دوره‌ها کمک کند یا می‌تواند به صورت مستقل از دوره عمل کند. این به مربیان کمک می‌کند با تحلیل داده‌هایشان، در کارشان بهتر باشند. همچنین دانش‌آموزان دارای مشکل در یادگیری را شناسایی می‌کند و به آنها کمک می‌کند.

مطالب مشابه

ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.